1-بیمه
چیست؟
2-بيمه
هاي اجتماعي با بيمه هاي بازرگاني چه تفاوتهائي دارد؟
3-
براي بيمه
گر مهمترين مبناي ارزيابي ريسک و تعيين حق بيمه چه چيزي
است؟
4-چرا
بعضي از بيمه ها اجباري است؟
5-
در صورتي که بيمه گر نخواهد پيشنهاد
مشتري را قبول يا بيمه نامه را تجديد کند آيا موظف است که
موضوع را به اطلاع متقاضي يا بيمه گذار برساند؟
6-از نظر
فقهي، بيمه چه نوع معاملهاي است ؟
7-طرفينقرارداد بيمه چه كساني هستند ؟
8- موضوع
بيمه يا بيمه شده چيست ؟
9-با انواع
ريسك چگونه بايد برخورد كرد ؟
10-شركت
بيمه، چگونهو براساس چه اطلاعاتي،اشخاص يا اموال را
بيمه ميكند ؟
11-اگربيمه
گذار با قصد سوء و به نيت دريافت خسارت بيشتر،اموال خود را
بيش از قيمت واقعي آن بيمه كند، چه اتفاقي مي افتد ؟
12-آيا بيمه
گذار ميتواند اموال خود را همزمان براي يک خطر به نفع خود
نزد چند شرکت بيمه به قيمت روز بيمه کند؟
13-سه خطري
که در اغلب بيمه هاي اموال استثنا هستند، کدامند؟
14-اطلاعات
و اظهارات بيمه گذار که در پيشنهاد بيمه درج ميشود و بيمه
گر با توجه به آنها در مورد پذيرش يا رد پيشنهاد و تغيير
نرخ بيمه تصميم ميگيرد، در چه زمينه هايي است؟
15-بيمه
گذار در صورت وقوع حادثه چه وظيفه اي دارد؟
16-طبق
قانون چه کسي شخص ثالث تلقي ميشوند؟
17-در بيمه
عمر چه مواردي استثنا محسوب ميگردد؟
18-اگر شخصي
بر اثر تصادف با وسيله نقليه بدون بيمه نامه اي مصدوم يا
فوت شود، يا اينکه راننده بعد از تصادف صحنه حادثه را ترک
کند، آيا او يا باز ماندگانش ميتوانند هزينه يا غرامت
دريافت کند؟
1- بيمه
چيسـت ؟
بيمه ،
اشخاصي را كه متحمل لطمه ، زيان
يا حادثه ناخواسته اي شده اند قادر مي سازد كه
پيامدهاي اين وقايع ناگوار را جبران
كنند. خسارت هايي كه به اين قبيل
افراد پرداخت ميگردد از پول هايي تأمين
مي شود كه براي خريد بيمه نامه مي
پردازند و با پرداخت آن در جبران خسارت
همديگر مشاركت مي كنند. به بيان ديگر همه
آن هايي كه خود را بيمه ميكنند با
مشاركت در سرمايه اي كه متعلق به
همه خريداران بيمه است ، در جبران خسارت
و زيان هاي هريك از افراد بيمه شده ،شريك و سهيم
مي شوند.
بيمه گران
خطرهاي احتمالي را به خوبي مي شناسند و احتمال
وقوع آن ها رامي دانند بنابر اين مي توانند ميزان حق
بيمه اي را كه هر شخص بايد بپردازد به
نحوي محاسبه كنند كه مبلغ جمع
آوري شده براي جبران خسارت هايي
كه پيش خواهد آمد، كافي باشد. بديهي است
كه تنها تعدادي از آنان كه خود را
بيمه كرده اندنياز به جبران خسارت از محل مبلغ
جمع آوري شده خواهند داشت .
بر اين
اساس ، مقدار حق بيمه مربوط به هر نفر
متقاضي بيمه با توجه به دو عامل
مهم محاسبه مي شود: نخست اين كه ،
به طور كلي احتمال بروز خسارت در
آينده چه قدر است و دوم ،آن كه احتمال
وقوع حادثه براي بيمه گذار متقاضي بيمه
بيشتريا كمتر از ميانگين احتمال خطر مزبور باشد.
براي روشن شدن موضوع 3 مثال مي آوريم .
1. در بيمه
هاي مربوط به اتوموبيل : جواني كه
اتوموبيل پرقدرتي دارد ياراننده اي كه
قبلا چند مورد تصادف داشته و خودش مقصر بوده
است ، از راننده ميان سال و با تجربه اي كه
اتوموبيل كم قدرتي دارد و قبلا تصادف
نكرده است ، حق بيمه بيشتري مي پردازد
2. در بيمه
آتش سوزي : صاحب مغازه ساندويچ فروشي ،
ازصاحب يك دفتر خدماتي حق بيمه بيشتري
مي پردازد يعني ، هر چه احتمال خطربيشتر باشد،
حق بيمه نيز بيشتر خواهد بود
3. براي
فردي جوان و تندرست كه شغل بي خطري
دارد خريدن بيمه زندگي آسان تر و حق
بيمه آن هم كمتر خواهد بودتا فرد سال
مندي كه شغل پرخطري دارد.
بازگشت
-بيمه هاي اجتماعي با بيمه هاي بازرگاني چه تفاوتهائي دارد؟
هدف از برقراري بيمه هاي اجتماعي، بيشتر جنبه تعاوني آن
بوده است. بنابراين، به لحاظ موارد زير، با بيمه هاي
بازرگاني تفاوت دارد:
الفـ بيمه هاي اجتماعي ناشي از قانون است، در نتيجه اجباري
است. بيمه هاي بازرگاني ناشي از قرارداد بيمه بين بيمه گر
و بيمه گذار است و اختياري است.
بـ در بيمه هاي اجتماعي، نرخ و مزاياي بيمه براي همه بيمه
شدگان يکسان است و حق بيمه درصدي از حقوق و مزاياي بيمه
شدگان است. در صورتيکه در بيمه هاي بازرگاني، حق بيمه
متناسب با ريسک تعيين ميشود. در بيمه هاي اجتماعي ممکن است
کسي که حداقل حق بيمه را پرداخته، بيشتر از کسي که حداکثر
حق بيمه را پرداخته است از مزاياي تأمين اجتماعي بهره مند
شود. يعني در اين خصوص درست برعکس بيمه هاي بازرگاني است.
پـ در بيمه هاي اجتماعي، استفاده از مزاياي بيمه موکول به
پرداخت مستمر حق بيمه نيست. کارفرما مکلف است که در هنگام
پرداخت حقوق و دستمزد، سهم بيمه شده را از آن کسر و به
همراه سهم خود به سازمان پرداخت کند. اگر حق بيمه بموقع
پرداخت نشود سازمان نميتواند کمکهاي خود را قطع کند بلکه
بايد تعهدات خود را انجام دهد و سپس از مجراي قانوني براي
دريافت حق بيمه اقدام کند. در صورتي که در بيمه هاي
بازرگاني طبق ماده يک قانون بيمه، بيمه گر در مقابل دريافت
وجه يا وجوهي از بيمه گذار تعهدات خود را انجام ميدهد و
اگر حق بيمه پرداخت نشود، بيمه گر تعهدي ندارد مگر اينکه
بيمه گر پذيرفته باشد که حق بيمه با تأخير يا به اقساط
پرداخت شود.
تـ در بیمه های اجتماعي معمولاً شخص ثالثي (کارفرما) قسمت
اعظم حق بيمه را ميپردازد در صورتي که در بيمه هاي
بازرگاني، تنها خود بيمه گذار در مقابل بيمه گر متعهد
پرداخت حق بيمه است.
بازگشت
3-
براي بيمه گر مهمترين مبناي ارزيابي ريسک و تعيين حق بيمه
چه چيزي است؟
نخستين منبع اطلاعاتي بيمه گر، اظهارات واقعي بيمه گذار در
فرم پيشنهاد بيمه است و مبناي تصميم بيمه گر براي قبولي يا
رد پيشنهاد؛ در صورت مثبت بودن پاسخ بیمه گر، همين اطلاعات
مبناي ارزيابي ريسک و تعيين حق بيمه قرار ميگيرد. در اين
خصوص، امکان دارد که بيمهگذار به عمد از اظهار مطالبي
خودداري يا اظهارات کذب کند که سبب تغيير موضوع خطر شود يا
از اهميت آن در نظر بیمه گر بکاهد. در اين صورت، عقد بيمه
باطل است. اگر خودداري از اظهار مطالبي يا اظهارات خلاف
واقع به عد نباشد، عقد بيمه باطل نميشود، بلکه بیمه گر حق
فسخ قرارداد را دارد. چنانچه بیمه گر بعد از ورود خسارت،
به اظهارات خلاف واقع و کتمان حقايق غير عمدي بيمهگذار پي
ببرد خسارت به نسبت حق بيمه پرداختي و حق بيمه واقعي
پرداخت ميشود.
بازگشت
4-چرا
بعضي از بيمه ها اجباري است؟
بر اساس اصول حقوق مدني هر کس در انجام دادن معامله آزاد
است بنابراين، کسي را نميتوان وادار به قبول قرادادي کرد.
اما گاهي اوقات مصالح اجتماعي و حقوق آحاد جامعه ايجاب
ميکند که براي حفظ نظم، برخي از قراردادهاي بيمه به موجب
قانون اجباري باشد. اهم عواملي که سبب اجباري بودن برخي
قراردادهاي بيمه ميشوند به قرار زيرند: الفـ حفظ ثروت ملي:
انواع حوادث و خطرها علاوه بر آنکه صاحبان اموال را متضرر
ميکنند (صرفنظر از نوع مالکيت آن) به همان ميزان از ثروت و
دارائيهاي ملي نيز ميکاهند. به اين لحاظ است که قانون،
صاحبان برخي از اموال و دارائيها را که براي اقتصاد ملي
مهم است وادار ميکند که بيمه تحصيل کنند (براي مثال،
کالاهاي صادراتي يا وارداتي، انبارهاي عمومي، گمرکات، کشتي،
هواپيما و طرحهاي مهندسي) حمايت از طبقات آسيبپذير
جامعه: طبقه ضعيف جامعه که بازوان توليدي محسوب ميشوند
کمتر خودشان به فکر تأمين آتيه خود و خانواده هستند. از
طرف ديگر قدرت پرداخت حق بيمه را نيز ندارند (نظير طبقه
کارگر که نه به روزگار بيماري و پيري و درماني خود
ميانديشند و نه حاضر است از درآمد مختصر خود قسمتي را براي
پرداخت حق بيمه صرفهجوبي کند). ولي اجتماع نميتواند از فکر
تأمين آتيه اين طبقه غافل بماند. در نتيجه، بيمه بهداشت و
بازنشستگي را بهموجب قانون به او تحميل ميکند و کارفرما را
نيز وادار ميکند که قسمت اعظم حق بيمه را بپردازد. پـ
حمايت از توليد داخلي: هر حادثهاي که موجب خسارت به صنايع
و کشاورزي شود، هم سطح توليد ملي را پائين ميآورد و هم
تعدادي بيکار ميشوند؛ تعهدات واحدهاي صنعتي در بازار
رقابتي با وقفه روبهرو ميشود و در نتيجه بازار و مشتريان
خود را از دست ميدهند. دولت نميتواند ماليات وصول کند در
صورتي که با بيمه کردن صنايع، خسارت بلافاصله از طرف بیمه
گر پرداخت ميشود که بخشي از آن نيز ممکن است طبق قراردادي
اتکائي از بیمه گران اتکائي خارج
از کشور وصول شود. در نتيجه، بازسازي و برگشت به شرايط
قبل از حادثه فراهم ميشود و آثار و عوارض زيان بار رخ
نميدهد. در بخش کشاورزي نيز به همين صورت است. کشاورزان،
در معرض خطرهاي بزرگ هستند و حتي قدرت پرداخت حق بيمه
متناسب با ريسک خود را هم ندارند. دولت بخشي از حق بيمه
کشاورزان را نيز ميپردازد و آنها را تحت حمايت بيمه قرار
ميدهد.
بازگشت
5- در صورتي که بيمه گر نخواهد پيشنهاد مشتري را قبول يا
بيمه نامه را تجديد کند آيا موظف است که موضوع را به اطلاع
متقاضي يا بيمه گذار برساند؟
اگر شرکت بيمه پس از ارزيابي اطلاعات در دسترس، صدور بيمه
نامه را به هر علت به نفع خود تشخيص ندهد ميتواند آن را رد
کند يا بيمه نامهاي را که صادر کرده است تجديد نکند. واضح
است که در مورد اول، بايد به اطلاع پيشنهاد دهنده بر ساند
که تمايلي به صدور بيمه نامه ندارد. ولي در مورد دوم، شرکت
بيمه هيچگونه اجباري ندارد که موضوع را به اطلاع بيمه گذار
برساند، ولي در عمل بهتر است که قبل از پايان مدت بيمه
نامه، اطلاع داده شود تا بيمه گذار بتواند در فرصت مناسب
بيمه گر جايگزين را
بيابد.
بازگشت
6-از نظر
فقهي، بيمه چه نوعمعاملهاي است ؟
طبق فتواي
حضرت امام خميني (ره)،بيمه عقدي استمستقل و تمام
اقسام آن صحيح.
بازگشت
7-طرفينقرارداد بيمه چه كساني هستند ؟
طرفين
قرارداد، عبارتند از :(1) بيمهگذار كه خريدار
بيمهاست; و (2) بيمهگر كه فروشنده بيمه است ، يعني
همانشركت بيمه.
بازگشت
8-
موضوعبيمه يا بيمه شده چيست ؟
مورد بيمه،
موضوع بيمه يا بيمهشده هر سه به يك مفهوماست:
اموال، مسؤوليت ياشخصي است كه تحت پوشش بيمهاي
قرار ميگيرد.
بازگشت
9-با انواع
ريسك چگونه بايد برخورد كرد ؟
هرشخصي در
زندگي روزمره خود، ممكن است باحوادثگوناگوني مواجه
شود. برخي از اين حادثهها،خوشايندند كهبه آنها شانس
ميگويند و بعضيناخوشايند كه ضرر وزيان به دنبال
ميآورند و ريسكخوانده ميشوند. راههايگوناگونيبراي
برخورد با ريسكوجود دارد. براي مثال،برخي از آنها را
ميتوان حذف كرد ياكاهش داد; از بعضياجتناب كرد يا
خنثينمود يا اينكهريسك را نگهداشت. وليمهمترين و
مؤثرترين روش برايمقابله با ريسك، انتقالآنها به
شركتهاي بيمه است. با بيمهكردن جان، مال ومسؤوليت
خويش ميتوان عواقب زيانبارمالي ريسك را بهبيمهگر
منتقل كرد.
بازگشت
10-شركت
بيمه، چگونهو براساس چه اطلاعاتي،اشخاص يا اموال را
بيمه ميكند ؟
ارائه
اطلاعات براي ارزيابي خطر، تعيين حق بيمه وصدوربيمه
نامه از وظايف بيمهگذار است. در بيمههاياشخاص،بيمه
گذار بايد علاوه بر پيشنهاد بيمه، براي بيمهشده
فرمپرسشنامه پزشكي را نيز تكميل كند. براي
بيمههاياموالبيمهگذار بايد در پيشنهاد بيمه اطلاعات
لازم را كهدرتصميمگيري بيمهگر مؤثر است قيد كند.
البته درصورتضرورت، بيمهگر ميتواند از بيمه شده
معاينهپزشكيبهعمل آورد و در مورد بيمه اموالاز
گزارشكارشناسيبازديد اوليه استفاده كند.
بازگشت
11-اگربيمه گذار با قصد سوء و به نيت دريافت خسارت
بيشتر،اموال خود را بيش از قيمت واقعي آن بيمه كند، چه
اتفاقي مي افتد ؟
طبق ماده
قانون بيمه ، قرارداد باطل است، خسارت پرداخت
نميشود و حق
بيمه دريافتي نيز قابل استرداد نيست.
بازگشت
12-آيا بيمه
گذار ميتواند اموال خود را همزمان براي يک خطر به نفع خود
نزد چند شرکت بيمه به قيمت روز بيمه کند؟
پاسخ منفي
است. زيرا بيمه نمي تواند موجب سود و منفعت بيمه گذار شود.
البته بيمه مشترک بطوري که مجموع سرمايه هاي بيمه شده نزد
چند بيمه گر براي يک مورد بيمه از ارزش واقعي تجاوز نکند،
مجاز است.
بازگشت
13-سه خطري
که در اغلب بيمه هاي اموال استثنا هستند، کدامند؟
خطر جنگ،
خطر انرژي هسته اي و مواد راديو اکتيو؛ و خطر برخورد امواج
صوتي هواپيماهايي که با سرعتي فراتر از صوت پرواز ميکنند.
بازگشت
14-اطلاعات
و اظهارات بيمه گذار که در پيشنهاد بيمه درج ميشود و بيمه
گر با توجه به آنها در مورد پذيرش يا رد پيشنهاد و تغيير
نرخ بيمه تصميم ميگيرد، در چه زمينه هايي است؟
محل
استقرار مورد بيمه
صورت
ريز اموالي که بيمه ميشوند.
مبلغ
بيمه شده
بيمه
نامه هاي ديگر در مورد اموال بيمه شده
سابقه خسارت
رد پيشنهاد
بيمه از طرف بيمه گر ديگر
خطرهاي
مورد پوشش
شروع و مدت
پوشش بيمه اي
بازگشت
15-بيمه
گذار در صورت وقوع حادثه چه وظيفه اي دارد؟
بيمه گذار
بايد در صورت وقوع حادثه در اولين زمان ممکن و ظرف پنج روز
از تاريخ وقوع حادثه بيمه گر را مطلع سازد، والا بيمه گر
مسئول نخواهد بود، مگر اينکه بيمه گذار ثابت کند که به
واسطه حوادثي که خارج از اختيار او بوده است، اطلاع به
بيمه گر در مدت مقرر پنج روز براي او مقدر نبوده است.
بازگشت
16-طبق
قانون چه کسي شخص ثالث تلقي ميشوند؟
کليه اشخاصي
که به سبب حوادث وسايل نقليه دچار زيانهاي بدني يا مالي
ميشوند، از لحاظ قانون شخص ثالث تلقي ميشوند، به استثناي
اشخاص زير:
بيمه گذار،
مالک يا راننده وسيله نقليه مسئول حادثه
کارکنان
بيمه گذار مسئول حادثه، حين کار و اداي وظيفه
همسر و پدر
و مادر و اولاد و اجداد تحت تکفل بيمه گذار در صورتي که
سرنشين وسيله نقليه اي باشند که راننده و بيمه گذار مسئول
حادثه باشد.
بازگشت
17-در بيمه
عمر چه مواردي استثنا محسوب ميگردد؟
خودکشي
ارادي بيمه گذار
قتل بيمه
شده بدست ذينفع يا استفاده کننده
خطر جنگ
بازگشت
18-اگر شخصي
بر اثر تصادف با وسيله نقليه بدون بيمه نامه اي مصدوم يا
فوت شود، يا اينکه راننده بعد از تصادف صحنه حادثه را ترک
کند، آيا او يا باز ماندگانش ميتوانند هزينه يا غرامت
دريافت کند؟
صندوقي
بنام صندوق تامين خسارتهاي بدني وجود دارد که تحت مديريت
بيمه مرکزي ايران است. وظيفه اين صندوق پرداخت غرامت و
هزينه تا مبلغي معين، به کساني است که به علت بيمه نبودن
وسيله زيان ديده اند.
بازگشت
