مصوبه‌ شوراي‌عالي‌ بيمه‌

آئين‌نامه‌شماره‌52

قرارداد بيمه‌ مسئوليت‌ متصديان‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌

 

شوراي‌ عالي‌ بيمه‌ در اجراي‌ بند 3 ماده‌ 17 قانون‌ تأسيس‌ بيمه‌ مركزي‌ ايران‌ و بيمه‌گري‌ قرارداد بيمه‌مسئوليت‌ متصديان‌ حمل‌ داخلي‌ مشتمل‌ بر 13 ماده‌ و 3 تبصره‌ را به‌ شرح‌ زير در جلسه‌ مورخ 23/10/1382تصويب‌ نمود :

قرارداد بيمه‌ مسئوليت‌ متصديان‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌

شماره‌ قرارداد .........

اين‌ قرارداد بين‌ شركت‌ سهامي‌ بيمه‌ ............... (به‌ عنوان‌ بيمه‌گر) ازيك‌ طرف‌ و شركت‌ حمل‌ ونقل

‌داخلي...................................... به‌ نشاني‌ ................……… ...........................................

(به‌ عنوان‌ بيمه‌گذار) ازطرف‌ ديگر با رعايت‌ قانون‌ بيمه‌ مصوب‌ سال‌ 1316 به‌ شرح‌ زير منعقد مي‌شود :

ماده‌1:  موضوع‌ قرارداد

موضوع‌ قرارداد عبارت‌ است‌ از بيمه‌ مسئوليت‌ بيمه‌گذار درقبال‌ ارسال‌ كنندگان‌ و يا صاحبان‌ كالا به‌استناد بارنامه‌هاي‌ صادره‌،كه‌ ناشي‌ از تحقق‌ خطرات‌ بيمه‌ شده‌ در اين‌ قرارداد بوده‌ و بيمه‌گذار به‌ عنوان‌متصدي‌ حمل‌ ونقل‌ مسئول‌ جبران‌ آن‌ ها شناخته‌ شود .

ماده‌2:  شروع‌ و خاتمه‌ تعهدات‌ بيمه‌گر

تعهدات‌ بيمه‌گر تحت‌ اين‌ قرارداد پس‌ از تكميل‌ بارگيري‌ كالا در مبدأ، آغاز و همزمان‌ با شروع‌ تخليه‌در مقصد مندرج‌ در بارنامه‌ خاتمه‌ مي‌يابد. 

ماده‌3:  حدود و ميزان‌ تعهد بيمه‌گر

بيمه‌گر طبق‌ شرايط اين‌ قرارداد و مشروط به‌ انجام‌ كليه‌ وظايف‌ و تعهدات‌ بيمه‌گذار به‌ شرح‌ مندرج‌در ماده‌ 8 متعهد جبران‌ خسارتهايي‌ است‌ كه‌ درنتيجه‌ وقوع‌ حوادث‌ زير به‌ محمولات‌ مورد حمل‌ وارد ومسئوليت‌ جبران‌ آن‌ به‌ عهده‌ بيمه‌گذار باشد :

1ـ3ـ تصادف‌ و واژگوني‌ وسيله‌ نقليه‌ و يا برخورد كالا با شيي‌ ثابت‌ .

2ـ3ـ خسارتهاي‌ وارد به‌ كالا در اثر پرتاب‌ شدن‌ از روي‌ وسيله‌ نقليه‌..

3ـ3ـ آتش‌ سوزي‌، صاعقه‌ و انفجار وسيله‌ نقليه‌

4ـ3ـ سرقت‌ كلي‌ محموله‌ با وسيله‌ نقليه‌ .

تبصره‌: بيمه‌گر درمجموع‌ تا بيست‌ درصد تعهدات‌ خود متعهد جبران‌ هزينه‌ هاي‌ زير نيز خواهد بود:

1ـ هزينه‌ هاي‌ لازم‌ و متعارف‌ جهت‌ نجات‌ كالا و جلوگيري‌ از توسعه‌ خسارت‌ پس‌ از وقوع‌حوادثي‌ كه‌ جبران‌ زيان‌ آن‌ در تعهد بيمه‌گر باشد.

2ـ هزينه‌ دادرسي‌ و دفاع‌ از بيمه‌ گذار كه‌ به‌ صورت‌ متعارف‌ در ارتباط با خطرات‌ بيمه‌ شده‌ درمراجع‌ قضايي‌ ثبت‌ شده‌ باشد .

ماده4: استثنائات‌

جبران‌ خسارتهايي‌ كه‌ به‌ طور مستقيم‌ و يا غيرمستقيم‌ در نتيجه‌ عوامل‌ زير به‌ كالاي‌ مورد حمل‌ واردآمده‌ باشد در تعهد بيمه‌گر نيست‌:

1ـ4ـ جعل‌ اسناد و خيانت‌ در امانت‌ و هرنوع‌ عمل‌ عمد يا مجرمانه‌ بيمه‌گذار (شامل‌ كاركنان‌ ونمايندگان‌ وي‌)، راننده‌ و يا كمك‌ راننده‌ وسيله‌ نقليه‌ .

2ـ4ـ حوادث‌ طبيعي‌ مانند سيل‌، طوفان‌، زلزله‌، آتشفشان‌.

3ـ4ـ جنگ‌، شورش‌، اعتصاب‌، بلوا، ضبط و مصادره‌ .

4ـ4ـ تشعشعات‌ راديواكتيو و فعل‌وانفعالات‌ هسته‌اي‌ .

5ـ4ـ عيب‌ ذاتي‌ و يا خودسوزي‌ كالاها .

6ـ4ـ هرگونه‌ خسارت‌ غيرمستقيم‌ و عدم‌النفع‌ و كاهش‌ ارزش‌ كالا در بازار.

7ـ4ـ حمل‌ كالاهاي‌ قاچاق‌ و غيرمجاز .

8ـ4ـ خسارت‌ هنگام‌ تخليه‌ و بارگيري‌ .

9ـ4ـ عدم‌ صلاحيت‌ راننده‌ براي‌ رانندگي‌ وسيله‌ نقليه‌ باتوجه‌ به‌ نوع‌ گواهي‌نامه‌ .

10ـ4ـ ريزش‌، روندگي‌، آبديدگي‌، مگر اين‌ كه‌ ناشي‌ از تحقق‌ خطرات‌ مذكور در ماده‌ (3) باشد .

11ـ4ـ كاهش‌ طبيعي‌ وزن‌ محموله‌ .

12ـ4ـ سرقت‌ قسمتي‌ از محموله‌ و يا هرنوع‌ سرقت‌ ناشي‌ از خيانت‌ در امانت‌ .

13ـ4ـ فقدان‌ كالا .

14ـ4ـ تغيير وسيله‌ حمل‌ جز با موافقت‌ قبلي‌ بيمه‌ گر .

15ـ4ـ خسارت‌ وارده به‌ علامت‌ و بسته‌ بندي‌ كالا.

تبصره‌:خسارت‌ ناشي‌ از تخليه‌ و بارگيري‌ و آبديدگي‌ مشروط به‌ پرداخت‌ حق‌ بيمه‌ اضافي‌ قابل‌ پوشش‌خواهد بود .

ماده ‌5:  نرخ‌ حق‌ بيمه‌

1-5- نرخ حق بيمه هر بارنامه (حمل ) براي محموله هاي تا ارزش پنجاه ميليون ريال معادل 5/0 در هزار ارزش محموله

 2-5- نرخ‌ حق‌ بيمه‌ بارنامه‌ هايي‌ كه‌ ارزش‌ محموله‌ آن‌ بيش‌ از پنجاه‌ ميليون‌ ريال‌ باشد 2/0 در هزارنسبت‌ به‌ مازاد مبلغ‌ پنجاه‌ ميليون‌ ريال‌ محاسبه‌ شده‌ و به‌ مبلغ‌ حق‌ بيمه‌ بند 1ـ5 اضافه‌مي‌شود .

3_ 5_ در مواردي‌ كه‌ بيمه‌ گذار منحصرا آهن‌ آلات‌، غلات‌، علوفه‌، سنگ‌ هاي‌ معدني‌،گچ‌ و سيمان‌و يا ساير مصالح‌ ساختماني‌ را به‌ صورت‌ فله‌ حمل‌ مي‌نمايد نرخ‌ حق‌ بيمه‌ به‌ نصف‌ تقليل‌مي‌يابد.

4-5- بيمه‌گذار متعهد است‌ در تاريخ‌ شروع‌ قرارداد مبلغ‌ ............... ريال‌ به‌ عنوان‌ سپرده‌ حق‌ بيمه‌ به‌ بيمه‌ گر بپردازد. اين‌ سپرده‌ تا پايان‌ قرارداد نزد بيمه‌گر باقي‌ خواهد ماند.

5-5 - بيمه‌گذار موظف‌ است‌ ماليات‌ و يا عوارضي‌ كه‌ طبق‌ قوانين‌ و يا مقررات‌ در ارتباط با اين‌قرارداد ملزم‌ به‌ پرداخت‌ آن‌ است‌ را در هر مورد محاسبه‌ و علاوه‌ بر حق‌ بيمه‌ متعلقه‌ به‌بيمه‌گر پرداخت‌ نمايد.

ماده‌6:  مشاركت‌ در منافع‌

درصورتي‌ كه‌ در پايان‌ هر دوره‌ يكساله‌ قرارداد مشخص‌ شود كه‌ نسبت‌ مجموع‌ خسارت‌ هاي‌پرداختي‌ و معوق‌ به‌ حق‌ بيمه‌ دريافتي‌ هر قرار داد كمتر از پنجاه‌ درصد است‌ بيمه‌گر مي‌تواند حداكثر معادل‌10 درصد حق‌ بيمه‌ آن‌ قرارداد را به‌ عنوان‌ مشاركت‌ در منافع‌ به‌ بيمه‌گذار پرداخت‌ نمايد

ماده‌7:  خسارت‌ سهم‌ بيمه‌ گذار

در خسارت‌ ناشي‌ از سرقت‌ كلي‌ محموله‌ جبران‌ بيست‌ درصد خسارت‌ به‌ عهده‌ بيمه‌گذار است‌ وبايد توسط وي‌ به‌ صاحب‌ كالا پرداخت‌ گردد

ماده‌8:  تعهدات‌ بيمه‌گذار

بيمه‌گذار متعهد است‌ :

1ـ8 براي‌ كليه‌ محمولات‌ به‌ صورت‌ مسلسل‌ (پشت‌ نمره‌) بارنامه‌ جاده‌اي‌ داخلي‌ وزارت‌ راه‌ وترابري‌ صادر نموده‌ و مسئوليت‌ خود را در قبال‌ ارسال‌ كننده‌ و يا صاحبان‌ محمولات‌ مذكوررا تحت‌ شرايط اين‌ قرارداد، بيمه‌ نمايد .

2ـ8  يك‌ نسخه‌ از تصوير (كپي‌) حواله‌ سازمان‌ پايانه‌ها و حمل‌ ونقل‌ كشور را كه‌ براي‌ دريافت‌بارنامه‌ بنام‌ وي‌ (بيمه‌گذار) صادر مي‌گردد همواره‌ و حداكثر تا پنج‌ روز بعد از تاريخ‌ صدورحواله‌ به‌ بيمه‌گر تحويل‌ نمايد .

3ـ8 فهرست‌ كليه‌ بارنامه‌ هاي‌ صادره‌ طي‌ هر روز را با ذكر شماره‌ سريال‌، مبدأ، مقصد، نوع‌ وارزش‌ محموله‌، ميزان‌ حق‌ بيمه‌ تا پايان‌ وقت‌ اداري‌ همان‌ روز و حداكثر در آغاز وقت‌ اداري‌روز بعد به‌ بيمه‌ گر اعلام‌ و حق‌ بيمه‌ مربوط به‌ بارنامه‌هاي‌ صادره‌ را ظرف‌ 3 روز پس‌ از پايان‌هر هفته‌ به‌ بيمه‌ گر پرداخت‌ نمايند. چنانچه‌ بيمه‌ گذار تا پايان‌ مهلت‌ مقرر در اين‌ بند نسبت‌ به‌اعلام‌ مشخصات‌ بارنامه‌ هاي‌ صادره‌ اقدام‌ نكند و يا حق‌ بيمه‌ مربوط را ظرف‌ مدت‌ تعيين‌شده‌ نپردازد بيمه‌ گر متعهد جبران‌ خسارت‌ احتمالي‌ نخواهد بود.

4ـ8  ارزش‌ محموله‌ و ميزان‌ حق‌ بيمه‌ را در بارنامه‌ درج‌ كند .

5ـ8 هم‌ زمان‌ با صدور بارنامه‌ مدارك‌ رانندگان‌ و خودروها را كنترل‌ نمايد .

6ـ8  در ذيل‌ حواله‌ بار، مشخصات‌ راننده‌ شامل‌ نام‌ و نام‌ خانوادگي‌، شماره‌ دفترچه‌ كار، شماره‌گواهينامه‌، نشاني‌ محل‌ سكونت‌ و شماره‌ تلفن‌ وي‌ را درج‌ نمايد .

7ـ8 سوابق‌ بارنامه‌ هاي‌ مورد نظر را حداقل‌ تا يك‌ سال‌ نزد خود نگهداري‌ نموده‌ و هر زمان‌ كه‌بيمه‌گر درخواست‌ نمايد، اطلاعات‌ مورد نياز را دراختيار وي‌ قرار دهد .

8ـ8 مراقبت‌ هاي‌ لازم‌ را كه‌ هر كس‌ عرفا از منافع‌ خود به‌ عمل‌ مي‌آورد، نسبت‌ به‌ محموله‌ و حفظ حقوق‌ و منافع‌ بيمه‌گر به‌ عمل‌ آورد و كالاي‌ مورد حمل‌ را در مسيرهاي‌ مجاز و متعارف‌، بارعايت‌ قوانين‌ و مقررات‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌ در مدت‌ زمان‌ متعارف‌ حمل‌ و به‌ مقصدبرساند.

9ـ8 درصورت‌ وقوع‌ حادثه‌ موارد زير را رعايت‌ نمايد :

1ـ9ـ8 مراتب‌ را در اولين‌ فرصت‌ و حداكثر تا پنج‌ روز بعد از تاريخ‌ اطلاع‌ به‌ طور كتبي‌ به‌اولين‌ و نزديك‌ ترين‌ شعبه‌ بيمه‌گر اطلاع‌ دهد .

2ـ9ـ8 هيچ‌گونه‌ مسئوليتي‌ را نسبت‌ به‌ حادثه‌ و خسارت‌ ، بدون‌ جلب‌ موافقت‌ بيمه‌گرقبول‌ نكند

3ـ9ـ8 بدون‌ اطلاع‌ و موافقت‌ بيمه‌گر، تغييري‌ در وضعيت‌ خسارت‌ به‌ عمل‌ نياورد مگراقدامات‌ و تغييراتي‌ كه‌ براي‌ نجات‌ كالا و جلوگيري‌ از توسعه‌ خسارت‌ ضروري‌است‌ و عرفا بايد انجام‌ شود .

4ـ9ـ8 در صورت‌ دريافت‌ هرگونه‌ اظهارنامه‌ و احضاريه‌ از دادگاه‌ درخصوص‌ مسئوليت‌تحت‌ پوشش‌ اين‌ قرارداد سريعا اوراق‌ مذكور را جهت‌ اطلاع‌ به‌ بيمه‌ گر ارائه‌نمايد .

10ـ8 اصل‌ اسناد و مدارك‌ زير را تهيه‌ و دراسرع‌ وقت‌ به‌ بيمه‌گر تسليم‌ نمايد .

1ـ10ـ8 گزارش‌ مقامات‌ انتظامي‌ محل‌ وقوع‌ حادثه‌ .

2ـ10ـ8 بارنامه‌ و صورت‌ مشخصات‌ محموله‌ .

3ـ10ـ8 فاكتور خريد محموله‌ يا هرگونه‌ مدارك‌ قانوني‌ ديگري‌ كه‌ دال‌ بر تعيين‌ ارزش‌محموله‌ باشد .

4ـ10ـ8 هرگونه‌ ادعاي‌ خسارتي‌ كه‌ ازطرف‌ مدعي‌ به‌ وي‌ اعلام‌ شده‌ باشد .

5ـ10ـ8 هرگونه‌ مدرك‌ ديگري‌ كه‌ براي‌ تشخيص‌ مسئوليت‌ بيمه‌گذار و يا ميزان‌ خسارت‌مؤثر بوده‌ و يا به‌ هر نحوي‌ در رابطه‌ با خسارت‌، مورد نياز بيمه‌گر باشد.

ماده‌9:  حق‌ جانشيني‌

بيمه‌گر در حدودي‌ كه‌ خسارت‌ وارده‌ را قبول‌ يا پرداخت‌ مي‌كند جانشين‌ بيمه‌گذار بوده‌ و حق‌ داردبه‌ شخص‌ يا اشخاصي‌ كه‌ مسئوليت‌ منفرد يا مشترك‌ در بروز خسارت‌ داشته‌ باشند مراجعه‌ و استيفاي‌ حق‌نمايد.

تبصره‌: حق‌ جانشيني‌ در مورد خسارت‌ هاي‌ غيرعمدي‌ ناشي‌ از تقصير رانندگان‌ بيمه‌گذار اعمال‌نخواهد شد .

ماده‌10:  مقررات‌ گوناگون‌

1ـ10ـ درصورت‌ وقوع‌ حادثه‌اي‌ كه‌ موجب‌ مسئوليت‌ بيمه‌گذار شود بيمه‌گر مي‌تواند براي‌ اعزام‌كارشناس‌ جهت‌ بازديد و برآورد خسارت‌ اقدام‌ نمايد .

2ـ10ـ بيمه‌گر مي‌تواند در تمام‌ دعاوي‌ حقوقي‌ كه‌ عليه‌ بيمه‌گذار در رابطه‌ با مسؤوليت‌ هاي‌ ناشي‌ ازبارنامه‌ هاي‌ صادره‌ (كه‌ جزو مسئوليت‌ تحت‌ پوشش‌ اين‌ قرارداد مي‌باشد) در مراجع‌ قضايي‌مطرح‌ مي‌شود، توسط وكيل‌ مورد نظر خود از بيمه‌گذار دفاع‌ و در مواردي‌ كه‌ مصلحت‌ بداندخارج‌ از دادگاه‌، نسبت‌ به‌ پرداخت‌ خسارت‌ اقدام‌ يا با زيان‌ ديده‌ توافق‌ نمايد. بدين‌منظوربيمه‌گذار به‌ موجب‌ اين‌ قرارداد به‌ وكيل‌ مورد نظر بيمه‌گر وكالت‌ با حق‌ توكيل‌ مي‌دهد.

3ـ10ـ بيمه‌ گر موظف‌ است‌ ظرف‌ 20 روز پس‌ از دريافت‌ مدارك‌ لازم‌ و يا صدور حكم‌ قطعي‌ دايربر محكوميت‌ بيمه‌گذار تعهدات‌ خود را ايفا نمايد .

4ـ10ـ خسارت‌ براساس‌ قيمت‌ كالا در زمان‌ بارگيري‌ درمبدأ محاسبه‌ مي‌گردد و درغياب‌ چنين‌قيمتي‌، ارزش‌ كالاي‌ مشابه‌ در مبدأ حمل‌، مبناي‌ محاسبه‌ قرار خواهد گرفت‌. به‌ هرحال‌خسارت‌ قابل‌ پرداخت‌ از حداكثر مبلغي‌ كه‌ بر مبناي‌ آن‌ حق‌ بيمه‌ پرداخت‌ شده‌ است‌ تجاوزنخواهد كرد.

5ـ10ـ خسارت‌ ناشي‌ از سرقت‌ كلي‌ محموله‌ حداقل‌ دو ماه‌ بعد از اعلام‌ خسارت‌ تصفيه‌ مي‌شود .

 

ماده‌11:  مدت‌ قرارداد

مدت‌ اعتبار اين‌ قرارداد يك‌ سال‌ شمسي‌ است‌ كه‌ از ساعت‌ 24 روز ..... شروع‌ و در ساعت‌ 24 روز..... منقضي‌ مي‌گردد و براي‌ سال‌ هاي‌ بعد خود به‌ خود تمديد خواهد شد مگر آن‌ كه‌ هريك‌ از طرفين‌ لااقل‌يك‌ ماه‌ قبل‌ از انقضاء مدت‌، نظر خود را مبني‌بر عدم‌ تمايل‌ به‌ ادامه‌ قرارداد به‌ طرف‌ ديگر اعلام‌ نمايد .

1ـ11ـ اعتبار قرارداد منوط به‌ مهر و امضاي‌ طرفين‌ و پرداخت‌ سپرده‌ از طرف‌ بيمه‌ گذارمي‌باشد .

2ـ11ـ پس‌ از انقضاي‌ قرارداد، تعهد طرفين‌ نسبت‌ به‌ كليه‌ بارنامه‌ هايي‌ كه‌ در مدت‌ اعتباراين‌ قرارداد تحت‌ پوشش‌ قرار گرفته‌ است‌ ادامه‌ خواهد يافت‌ .

 

ماده‌12:  فسخ‌ قرارداد

هر يك‌ از طرفين‌ قرارداد مي‌توانند با اعلام‌ كتبي‌ و مهلت‌ يك‌ ماهه‌ به‌ طرف‌ مقابل‌، قرارداد را فسخ‌نمايند .

 

ماده‌ 13:  نحوه‌ حل‌ و فصل‌ اختلافات‌

هرگونه‌ اختلاف‌ ناشي‌ از تعبير، تفسير و يا اجراي‌ اين‌ قرارداد، درصورتي‌ كه‌ از طريق‌ مذاكره‌ حل‌ وفصل‌ نشود، به‌ كارشناس‌ مرضي‌الطرفين‌ ارجاع‌ خواهد شد و رأي‌ كارشناس‌ مزبور قطعي‌ و براي‌ طرفين‌لازم‌الاتباع‌ است‌. درصورتي‌ كه‌ طرفين‌ در مورد انتخاب‌ كارشناس‌ واحد به‌ توافق‌ نرسند، موضوع‌ به‌ هيئت‌كارشناسي‌ كه‌ به‌ نحو زير

 انتخاب‌ خواهد شد ارجاع‌ مي‌گردد .

1ـ13ـ هر يك‌ از طرفين‌ يك‌ نفر كارشناس‌ اختصاصي‌ تعيين‌ و به‌ طرف‌ ديگر معرفي‌مي‌نمايد .

2ـ13ـ كارشناسان‌ اختصاصي‌ قبل‌ از بحث‌ در موضوع‌ مورد اختلاف‌ به‌ اتفاق‌ كارشناس‌ديگري‌ را به‌ عنوان‌ سركارشناس‌ انتخاب‌ خواهند نمود .

3ـ13ـ رأي‌ هيأت‌ كارشناسي‌ با اكثريت‌ آرا معتبر و براي‌ طرفين‌ لازم‌الاتباع‌ خواهد بود .

4ـ13ـ درصورتي‌ كه‌ هر يك‌ از طرفين‌ تا 30 روز بعد از انتخاب‌ و معرفي‌ كارشناس‌ طرف‌مقابل‌، كارشناس‌ اختصاصي‌ خود را تعيين‌ نكند و يا كارشناسان‌ اختصاصي‌ تا 30روز در مورد تعيين‌ سركارشناس‌ به‌ توافق‌ نرسند، هريك‌ از طرفين‌ مي‌توانندحسب‌ مورد از دادگاه‌ ذيصلاح‌ درخواست‌ تعيين‌ كارشناس‌ يا سركارشناس‌بنمايد .

5ـ13ـ هر يك‌ از طرفين‌ در شروع‌ رسيدگي‌، حق‌الزحمه‌ كارشناس‌ اختصاصي‌ خود وپنجاه‌ درصد از حق‌الزحمه‌ سركارشناس‌ را پرداخت‌ خواهند كرد و در خاتمه‌ تمام‌هزينه‌ هاي‌ كارشناسي‌ به‌ عهده‌ طرفي‌ خواهد بود كه‌ رأي‌ به‌ زيان‌ او صادرمي‌گردد.

اين‌ قرارداد در 13 ماده‌ و 3 تبصره‌ و در دو نسخه‌ كه‌ هر دو نسخه‌ حكم‌ واحد را دارند تنظيم‌ و امضاءگرديد

  

شركت‌ سهامي‌ بيمه‌ .............                       شركت‌ حمل‌ و نقل‌ داخلي‌ ..............